My, Duńczycy, jesteśmy dumni z tego, że ludzie należący do mniejszości czują się wśród nas dobrze. Tak mówił miły pan Duńczyk na konferencji międzynarodowej zorganizowanej przez KPH w piątek. Tej tradycji, demokratycznej przecież, nie udało się w Polsce zaszczepić, chociaż od 1989 roku było dość czasu. Wystarczyłoby, gdyby obok lekcji religii wprowadzono lekcje etyki. Wystarczyłoby, żeby lekcje religii nie polegały na klepaniu różańca i dywagacjach w stylu księdza Baki, lecz na nauce o różnorodności religi. O ich odmienności, zróżnicowaniu i pięknie. A że tak się nie stało, więc „my, Polacy” jesteśmy dumni z tego, że u nas mniejszości mają się czuć niedobrze, trochę niebezpiecznie. A jeśli przez chwilę poczują się bezpiecznie, to znaczy, że coś jest nie tak. Ludzie, którzy nie lubią dyskryminacji nawet jeśli sami nie należą do grup dyskryminowanych, też nie powinni czuć się w Polsce dobrze. Ale przez chwilę ci ludzie właśnie dobrze się poczuli. W sobotę, mniej więcej poczynając od Placu Trzech Krzyży, przez cały Nowy Świat, a potem Świętokrzyską do Placu Defilad, czuli się całkiem nieźle. Ja też poczułam się całkiem nieźle. Przez chwilę byłam nie na zewnątrz, ale tak, jakby to było moje miasto, mój kraj. Jakby to było miasto, w którym chciałoby się mieszkać.

Początek dziwny, a koniec niepewny. Na Wiejskiej tłum, którego najpierw nie umiem rozpoznać, więc idę w jego kierunku, słyszę tylko nieczytelne skandowanie. Pomnik, beton, tłum, wrzaski, płonące znicze... Czy to film? Znalazłam się na planie filmu o Trzeciej Rzeszy, zaraz będą palić książki. W jednym szeregu z niewyraźnymi młodzieńcami starsza pani o zabiedzonej twarzy cienkim głosikiem skanduje: „Mordercy, mordercy!” Chciałabym zapytać, czy wie, co mówi, ale... się boję. Ktoś mnie przesuwa z pola rzutu — tu podobno lecą kamienie. Przedzieram się głębiej w stronę drzew, w stronę natury i tu proszę, znajduję Monikę Grodzką i Zaleskiego, który opowiada, że na wczorajszej konferencji jedna z uczestniczek czytała tekst o mnie. O wykluczeniu piszących kobiet, niby podobno te wszystkie rzeczy, które oni już wiedzą, ale miła dziewczyna. Za dużo nie można konwersować w takich warunkach. Wycieram Monikę, bo, przygotowana, przyniosłam ze sobą chusteczki. Jakaś dziewczyna, która dostała jajkiem, wrzeszczy w stronę pomnika: „Zabiłeś czyjeś dziecko, ty brutalu!” Dostaję żółto-czerwoną flagę Warszawy ze śladami jajecznicy. Dwójkami biegnie prewencja, dostaje nasze oklaski. Ale dalej już wyprowadzeni z parku, czy co te drzewa i krzaki mają oznaczać, trafiamy na asfalt.

To znaczy, że jest marsz? Widocznie jest, zajmujemy całą szerokość ulicy, kiedy na Nowym Świecie odwracam się, nie mogę dostrzec końca tego tłumu. Gdzieś na Świętokrzyskiej słyszę, że młodzieńcy polscy próbują zatorować pochód, ale nie widzę ich. Czasem ustawiają się ze swoim transparentem i cykają zdjęcia, są właściwie trochę zabawni, teraz to oni należą do mniejszości. Na ich widok Santi na poczekaniu wymyśla hasło: „Jarek, Jarek, ochroń nas, jesteś przecież jednym z nas!”. Ważniejsi są ludzie, którzy idą z nami.  Ostatecznie miasto może się przekonać, że nie było powodu do paniki. To nie inwazja, raczej piknik. Tak samo, jak w każdej europejskiej stolicy, idą z przyjaciółmi, z dziećmi. „Kaczy kolor”, młoda dziewczyna, idąca obok, pokazuje małemu chłopcu (synkowi?) moją flagę. „Trzeba zmienić ją na tęczową. Co raz spotykam w tym tłumie jakichś znajomych, ale w tłoku łatwo się zgubić, a trudno znaleźć. Kinga Dunin przebija się biegnąc do Zielonych, Bożenkę Umińską spotykam dopiero pod Pałacem Kultury. „Coś się zmieniło, to już nie jest kwestia: chory, zdrowy”, mówi Bożenka. „To jest kwestia wolności i demokracji”. Jest wspaniale, wszyscy to czują. Nie mając pojęcia, że kamienie znów idą w ruch na peryferiach, czuję się nieustająco przyjaźnie i bezpiecznie. Na marginesie naszego zgromadzenia przechadzają się co prawda dziwni ludzie, jakiś pan, najwidocyniej wyciągnięty spod budki z piwem niesie transparent, na którym napisano: „Chrońmy nasze dzieci”. Ma dziwnie nieforemną twarz alkoholika. Odchodzimy w euforii, ale z rozwagą: Nie powinnyśmy odchodzić stąd ostatnie. Alina Cała podbiega do policji: „Dziękujemy panom. Co prawda, kiedyś panów bardzo nie lubiłam, na początku lat osiemdziesiątych, wtedy też chodziłam na demonstracje...” Alinko, mitygujemy ją, ci panowie tego nie pamiętają. Oni wtedy byli w kołysce.