Książki zjawiają się na piętnaście minut przed moim wyjściem do pociągu. Spodziewałam się  - owszem, można powiedzieć, że nawykłam i dlatego na pierwszą wiadomość o niespodziewanym spóźnieniu -  zaczęłam godzić się z koniecznością przeżywania jakichś niesłychanych, nużących komplikacji... A okazało się, że niepotrzebnie, niczego nie potrzeba przeżywać, można zabrać książki do walizki na kółkach, plakat w tubę, ubranka do plecaka i wyjść na pociąg. Pisarka wędrowna. A potem, potem na spotkaniu - nowa niespodzianka - żadnego wariata. Żadnego idioty, żadnej paniusi. Młoda, rozumna publiczność.

Pytają o wykluczenie, o dynamikę, narrację wykluczenia. Owszem, pisząc o Marii K., żyjąc i pracując wśród innych ludzi, w różnych strukturach - stałam się znawczynią tematu. Mówię, że trudno nawet dostrzec, co się dzieje, kiedy sami zdajemy się podlegać wykluczeniu, bo wtedy niewiele dostrzegamy: coś czujemy, a może nam się zdaje... W końcu, aby zachować własne zdrowie psychiczne nie chcemy wcale myśleć, że "wszyscy" są przeciwko nam. Nawet jeśli akurat są. Ale kiedy zdarza się to komuś innemu, wtedy możemy zobaczyć i wybrać - czy chcemy widzieć to, czy też udawać, że nie dostrzegamy tego, co widzimy. Ja zwykle dostrzegam. I tak dalej. Momentami brakuje mi tchu, bo wciąż śpię dziwnie, dziwacznie - trochę za blisko niedawnego przylotu to spotkanie. W "nagrodę" nie mogę zasnąć do czwartej rano, wchodzę do wanny, bo przecież sama mówiłam, na tym spotkaniu, że tak właśnie, kąpielą, pacyfikowano nadpobudliwych pacjentów sto lat temu - albowiem "woda wyciąga". No i faktycznie - wyciągnęła, zasnęłam zaraz na jakieś cztery godziny. Ale nie szkodzi, bardzo dobrze, podczas tego wszystkiego dochodzi do mnie, że jest książka i "wygląda pięknie". Oraz, że nawet przy "rozumnej publiczności" za każdym razem muszę wybierać jakiś zdrowy środek pomiędzy sztucznym, "na sprzedaż" obrazem samej siebie (niepotrzebne są do tego spotkania autorskie, coś takiego robimy przecież i w zwykłych relacjach towarzyskich), oraz jakąś "prawdą", z którą potrafię się zidentyfikować, a która nie musi wcale być nadzwyczaj osobista, nie na tyle, w każdym razie, aby czyniła mnie bezbronną. Właściwie już to robię. Nieustająca oscylacja.